قرص بیوتین و تأثیر آن بر رشد موها

بسیاری از افراد خصوصاً خانم‌ها مرتباً رشد موهای خود را چک می‌کنند و مایل هستند هر بار موهایی بلندتر از بار پیش داشته باشند و گاهی از درمان‌های خانگی برای تسریع رشد موهایشان بهره می‌برند و منتظر معجزه می‌نشینند. هرچند که برخی از درمان‌های خانگی یا حتی دارویی ادعا می‌کنند که می‎توانند رشد سریع موها را در چند روز باعث شوند ولی معمولاً نتیجه خلاف این ادعا رخ می‌دهد چراکه رشد مو به عوامل مختلفی بستگی دارد.

گفته شده است بهترین زمانی که رشد موها در آن به حداکثر می‌رسد، شب هنگام، موقع خواب است. البته میزان رشد مو در این زمان به گونه‌ای نیست که موقع بیدارشدن از خواب محسوس باشد.

طبق تحقیقات انجام شده در هر ماه، موها 3/1 سانتی‌متر رشد می‎کنند یعنی چیزی حدود 15 سانتی‌متر در سال.

این میزان رشد هم بستگی به عوامل گوناگونی مثل ژنتیک، تغذیه، استفاده به‎جا از ویتامین‎ها و موادمعدنی، استراحت و خواب کافی، بیماری‎های زمینه ای و… دارد.

همان‎طورکه اشاره کردیم، ویتامینها و موادمعدنی تأثیر شگرفی بر رشد موها دارند که در صورت فقدان هر یک، نه تنها رشد مو اتفاق نمی‎افتد بلکه ممکن است ریزش مو تا مرز طاسی رخ دهد.

همچنین مصرف مناسب اسیدهای آمینه، ویتامین‎های گروه B، بیوتین، اسیدفولیک و… در رشد و حفظ سلامتی موها مهم هستند.

از طرفی اگر مراقب تغذیه خود هستید و رژیم غذایی سالمی مشتمل بر انواع ویتامین‎ها، مواد معدنی و پروتئین‎ها را در پیش گرفته‌اید و از طرفی خواب و استراحت کافی دارید و از موهایتان در مقابل عوامل مخرب بیرونی محافظت می‎کنید و باز هم رشد موهایتان متوقف شده یا کاهش یافته، باید مطمئن شوید که هیچگونه بیماری زمینه‎ای ندارید و بدن شما در سلامت کامل است؛ چراکه به عنوان مثال داشتن تیروئید کم‎کار می‎تواند باعث شکنندگی و وزشدن موهای سر شود و از سویی دیگر پرکاری تیروئید سبب شود که موها چرب و پایه آن‌ها سست شود.

در کنار تمام موارد فوق، یکی از مهم‌ترین ویتامین‌هایی که تأثیر چشمگیر آن بر رشد موها تاحدودی ثابت شده است، بیوتین است. در ادامه این مقاله به تأثیرات مثبت مصرف قرص بیوتین در رشد و سلامت موها خواهیم پرداخت.

بیوتین چیست؟

بیوتین چیست؟

بیوتین چیست؟

بیوتین از گروه ویتامین‌های B است و به آن ویتامین H هم گفته می‌شود. بیوتین یکی از پیچیده‌ترین ویتامین‌های این گروه است که در بهبود عملکرد بخش‌های مختلف بدن می‌تواند مؤثر باشد. نام این ویتامین از واژه یونانی «بیوتوس» گرفته شده که معنای آن ماده یا زندگی است.

بیوتین در مواد غذایی مانند چربی‎ها، کربوهیدرات‎ها و… وجود دارند و اثر آن روی ترمیم و بهبود بافت پوست، عصب، سیستم گوارشی و… تاحدی ثابت شده است. این ویتامین محلول در آب است و نمی‌تواند مدت زیادی در بدن باقی بماند پس مرتباً باید توسط موادغذایی وارد بدن شود.

بیوتین چگونه عمل می‌کند؟

بیوتین حاوی آنزیم‌هایی است که ترکیبات چربی، کربوهیدرات‌ها و پروتئین‎ها را در بدن تجزیه می‌کند و در واقع با تسهیل متابولیسم آن‌ها، در تولید انرژی در بدن مؤثر است. آنزیم‌های موجود در بیوتین آغازگر برخی فرآیندهای متابولیکی مواد مغذی هستند، که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گلوکونئوژنز: آنزیم‌های موجود در بیوتین کمک می‌کنند که گلوکز از منابعی غیر از کربوهیدرات‌ها تأمین شوند، این منابع می‎توانند اسیدهای آمینه باشند.
  • سنتز اسید چرب: بیوتین با کمک به آنزیم‌هایی بخصوص؛ واکنش‌های متابولیکی بدن را فعال می‌کند.
  • شکستن اسیدهای آمینه: آنزیم‌های موجود در بیوتین، در سنتز و سوخت و ساز چند اسیدآمینه نقش دارند.

علائم کمبود بیوتین در بدن

علائم کمبود بیوتین در بدن

علائم کمبود بیوتین در بدن

خوشبختانه بیوتین به وفور در موادغذایی گوناگون یافت می‎شود، به همین دلیل معمولاً کمبود آن در بدن به ندرت اتفاق می‌افتد. با این‌حال عمده علت کمبود ویتامین بیوتین در بدن سوء تغذیه شدید یا بیماری‌های گوارشی است که جذب بیوتین از روده‌ها را با مشکل مواجه می‌کنند. همچنین دیده شده که کمبود بیوتین به دلیل کمبود سایر ویتامین‌های گروه B اتفاق افتاده است. همچنین مصرف طولانی مدت آنتی‌بیوتیک‌ها با آسیب‎رسانی به باکتری‎های مفید روده می‌تواند در کمبود بیوتین در بدن نقش داشته باشند. از دیگر علل و عوامل کمبود ویتامین بیوتین در بدن می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف الکل و سیگار کشیدن
  • استفاده طولانی مدت از برخی داروها مانند ضد تشنج‌ها
  • مصرف غذاهایی که حاوی نوعی ماده به نام آویدین هستند (این ماده در جذب بیوتین اختلال وارد می‌کند)
  • فقدان بیوتین در رژیم غذایی مادران باردار یا مادران شیرده

چگونه متوجه شویم دچار کمبود بیوتین در بدن شده‌ایم

به علت وجود بیوتین در طیف گسترده‌ای از موادغذایی، کمبود این ماده به ندرت اتفاق می‌افتد لذا در صورت کاهش میزان بیوتین در بدن، باید عوارض آن‎را جدی گرفت، این عوارض عبارتند از:

  • راش‌ها و دانه‌های قرمز روی پوست خصوصاً در اطراف بینی و دهان
  • دردهای عضلانی و گرفتگی و اسپاسم عضلات
  • ایجاد مشکل در حافظه فرد و احساس گیجی
  • حالت تهوع و گرفتگی عضلات شکم
  • ریزش مو و برخورداری از ناخن‌های شکننده و نازک

مواد غذایی حاوی بیوتین کدامند ؟

موادغذایی حاوی بیوتین

موادغذایی حاوی بیوتین

خوشبختانه بیوتین در بیشتر موادغذایی که به صورت روزانه مصرف می‌شوند، یافت می‌شود و هر شخصی با هر سلیقه غذایی این امکان را دارد که از این ماده استفاده کند، در ادامه برخی از موادغذایی را که غنی از بیوتین هستند و مصرف روزانه حداقل یکی از آن‌ها توصیه می‌شود، معرفی می‌کنیم:

زرده تخم مرغ، قارچ، گل کلم، اسفناج، بادام، گردو، بادام‌زمینی، سیب‌زمینی، موز، سویا، حبوبات، گوشت قرمز، جگر و… . ناگفته نماند که اگر این موادغذایی به صورت خام یا آبپز آماده مصرف شوند، بیوتین فعال‌تری خواهند داشت.

چگونه مطمئن شویم که بیوتین مورد نیاز بدن ما تأمین شده است

در هر گروه سنی و با هر جنسیتی که هستید، چنانچه از تمام گروه‌های غذایی شامل میوه‌ها و سبزیجات، شیر و سایر فرآورده‌های لبنی، نان و غلات و انواع گوشت قرمز و ماهی‌ها درست و به‌اندازه استفاده کنید، دچار کمبود بیوتین در بدن نخواهید شد و نیازی به مصرف قرص بیوتین نخواهید داشت.

مکمل‌ها و قرص‌های بیوتین

اگر به هر کدام از دلایلی که در بخش علل کمبود بیوتین در بدن گفته شد، دچار فقدان یا کمبود بیوتین در بدن هستید، می‌توانید زیر نظر پزشک متخصص از مکمل‌ها و قرص‌های بیوتین استفاده کنید. البته این مکمل‌ها و قرص‌ها به صورت آزاد و بدون نیاز به نسخه پزشک در داروخانه‌ها در دسترس عموم قراردارند و اکثر افراد می‌توانند بدون بروز عوارض جانبی از آن‌ها استفاده کنند ولی اگر پس از مصرف آن‌ها دچار عوارضی از جمله گرفتگی عضلات، اسهال یا حالت تهوع شدید، مصرف آن را قطع کنید.

فواید مصرف قرص بیوتین

  1. سلامت موها: گفته می‌شود که مصرف به‌جا و به اندازه بیوتین در بدن رابطه مستقیمی با سلامت و رشد موها دارد ولی شواهد علمی که بتواند این ادعا را به‌طور حتم ثابت کند، بسیار کم و ضعیف هستند. از طرفی کمبود و فقدان بیوتین در بدن، تا اندازه‌ای باعث ریزش مو می‌شود که می‌تواند منجر به طاسی کامل شود؛ بنابراین بهتر است افرادی که دچار این عارضه هستند، سعی کنند از موادغذایی حاوی بیوتین بیشتر استفاده کرده یا اینکه با خوردن مکمل‌ها و قرص‎های بیوتین سعی در رفع این کمبود کنند.
  2. بهبود شکنندگی ناخن‎ها: حدوداً 20 درصد از جمعیت کل دنیا از داشتن ناخن‌های شکننده شکایت می‌کنند. در این افراد معمولاً ناخن‎ها نرم‎شده و سپس خرد می‌شوند. تحقیقاتی که در این خصوص صورت‌گرفته، حاکی از این است که مصرف قرص بیوتین در یک بازه 6 تا 15 ماهه می‌تواند تا 25 درصد مقاومت ناخن‌های آسیب‎پذیر را در مقابل شکستن افزایش دهد.
  3. سلامت پوست: دلایل محکمی برای رابطه مستقیم مصرف بیوتین و حفظ سلامت پوست وجود ندارد ولی کمبود این ویتامین می‎تواند باعث بروز خارش و ایجاد راش‎های پوستی شود. برخی از تحقیقات انجام شده هم نشان می‎دهد که فقدان یا کمبود این ویتامین در بدن باعث بروز یک اختلال پوستی به نام سبوره می‎شود؛ گفته می‌شود کمبود بیوتین در بدن با ایجاد خلل درمتابولیسم چربی‎ها که برای پوست بسیار مهم هستند، می‌تواند تأثیرات سوء بر سلامت پوست بگذارد.
  4. بیوتین در دوران بارداری و شیردهی هم مفید است: حداقل 50 درصد زنان باردار کمبود بیوتین را در دوران حاملگی خود تجربه می‌کنند ولی معمولاً این کمبود به قدری نیست که باعث بروز عوارض شدید شود. کمبود بیوتین در بدن زنان باردار عمدتاً به دلیل تجزیه سریع‌تر این ماده در دوران بارداری رخ می‌دهد و متأسفانه درصورتی که از یک میزانی بیشتر شود، می‌تواند سبب بروز نقایص مادرزادی شود. در هر صورت بهتر است استفاده از هر گونه مکمل و قرص از جمله مکمل‌ها و قرص‌های بیوتین در این دوران زیر نظر پزشک انجام شود.
  5. بیوتین باعث کاهش قندخون در بیماران دیابتی می‌شود: همان‌طور که می‌دانید دیابت نوع دوم یک بیماری متابولیک است که به دلیل افزایش قند خون ناشی از عملکرد ناقص انسولین در بدن عارض می‌شود. تحقیقات روی تأثیرات مصرف بیوتین در کاهش قند خون در اکثر نقاط دنیا صورت گرفته است و مشخص شده که مصرف بیوتین به همراه کروم می‌تواند میزان قند خون افراد دیابتی را تا اندازه‌ای کاهش دهد.

دیگر فواید بیوتین

هرچند که تحقیقات گسترده‎ای روی فواید بیوتین برای افزایش رشد مو و سلامت پوست در حال انجام است ولی مصرف قرص بیوتین علاوه بر تأثیرات مثبت در رشد و سلامت پوست و مو، فواید دیگری هم دارد که عبارتند از:

  • کاهش التهابات در بدن
  • بهبود عملکردهای شناختی ( پیش‌تر گفتیم که کمبود بیوتین باعث اختلال در حافظه و گیجی می‌شود.)
  • افزایش کلسترول مفید خون یا همان HDL و کاهش کلسترول مضر یا همان LDL
مراقب باشیم

استفاده از موادغذایی سرشار از بیوتین در رژیم غذایی خطری ندارد با این حال قبل از استفاده از قرص‌های آن بهتر است با پزشک مشورت کنید. این ویتامین محلول در آب است بنابراین مصرف بیشتر از حد مجاز آن در بدن خللی وارد نمی‎کند و از طریق ادرار از بدن دفع می‌شود. این ویژگی امکان بروز در اصطلاح اوردوز با این ویتامین را به صفر می‎رساند. با این حال پزشک می‌تواند شما را از چگونگی مصرف این دارو برای رسیدن به تأثیر مطلوب و عوارض نادر و احتمالی آن آگاه سازد. یکی از عوارض شایع مصرف زیاد این ویتامین، ایجاد خارش در پوست است.

چه مدتی طول می‎کشد که به نتایج مطلوب برسیم

مدت زمان تاثیر بیوتین

مدت زمان تاثیر بیوتین

پس از مصرف قرص‎ها و مکمل‎های بیوتین باید صبور باشید، اغلب افراد تا چندین ماه پس از مصرف این قرص‌ها، نتایج چشمگیری دریافت نمی‎کنند ولی برای گرفتن نتایج قابل توجه در خصوص رشد موها، باید در مصرف آن ثابت قدم باشید. چنانچه با مصرف قرص بیوتین مشکل دارید و بیشتر تمایل دارید از طریق مواد غذایی این ماده را به بدن خود برسانید، حتماً باید چند ماده‎غذایی سرشار از بیوتین را به رژیم غذایی خود اضافه کنید، در غیر این صورت به نزد پزشک بروید و به صورت روزانه این قرص را مصرف کنید.

اگر خوش شانس باشید پس از مصرف یک دوره 90 روزه، تأثیر شگرفی در رشد و براق شدن موهای خود خواهیددید.

سخن پایانی

بیوتین یکی از ویتامین‌های گروه B است. این ویتامین جزء دسته ویتامین‌های محلول در آب است. خوشبختانه این ویتامین در موادغذایی در دسترس، به وفور یافت می‌شود. موادغذایی مانند حبوبات، جگر، دانه‎های روغنی، سیب‌زمینی، سویا، قارچ، زرده تخم مرغ و … حاوی مقادیر بالایی از بیوتین هستند.
تحقیقات انجام شده روی تأثیرات مستقیم مصرف بیوتین بر مو و پوست هنوز در حال انجام است و نتایج قطعی و محکمی هنوز به دست نیامده ولی آنچه مسلم است، مصرف بیوتین می‌تواند از ریزش مو جلوگیری کند و در سلامت پوست و ناخن مؤثر باشد؛ از همین رو به عنوان یکی از داروهای که مصرف آن کاربرد زیبایی دارد، به‌شمار می‌رود.

علاوه بر تأثیر بیوتین در سلامت مو، پوست و ناخن، این ماده با افزایش متابولیسم چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها، به کاهش قندخون در بیماران دیابتی و سلامت جنین در مادران باردار نیز کمک می‌کند.

معمولاً مصرف قرص‎های بیوتین نیاز به تجویز پزشک ندارد ولی برای پیشگیری از عوارض احتمالی آن و برخورداری بیشتر از فواید مصرف آن، بهتر است این قرص زیر نظر پزشک با دوز روزانه استفاده شود.

ارسال دیدگاه

مطالب مرتبط

پرطرفدارترین محصولات

دسته مقالات