تفاوت پوست خشک و دهیدراته

در بسیاری موارد وقتی پوست صورت کشیده می‌شود، می‌سوزد یا حالت کدر و خسته پیدا می‌کند، اغلب اولین چیزی که به ذهن می‌رسد خشکی پوست است. اما واقعیت این است که همیشه پای خشکی در میان نیست و در بسیاری از موارد، مشکل اصلی کم‌آبی پوست یا همان دهیدراته بودن آن است. تفاوت این دو وضعیت، فقط یک اصطلاح تخصصی نیست؛ بلکه مستقیما در انتخاب روتین مراقبتی، نوع محصولات و حتی نتیجه‌ای که از آن‌ها می‌گیرید اثر دارد. در این مطلب از مجله سلامت سینره، به بررسی کامل تفاوت پوست خشک و دهیدراته می‌پردازیم.

پوست دهیدراته چیست؟

پوست دهیدراته به حالتی گفته می‌شود که میزان آب موجود در پوست کاهش پیدا کرده و تعادل رطوبتی آن به هم خورده است. این وضعیت دائمی نیست و با تغییر روتین پوستی اصلاح می‌شود. جالب است بدانید که پوست دهیدراته می‌تواند در همه انواع پوست، حتی پوست‌های چرب و مستعد آکنه دیده شود.

نشانه‌های پوست دهیدراته

علائم و نشانه‌های پوست دهیدراته به شکل زیر قابل مشاهده است:

• احساس کشیدگی و گاهی خستگی پوست، بدون خارش محسوس
• خطوط ریز ناشی از کم آبی
• ظاهر کدر و خسته پوست
• کاهش لطافت و انعطاف‌پذیری پوست
• احتمال بیشتر التهاب نسبت به پوست خشک
• احتمال بیشتر بروز آکنه، هرچند لزوما جوش سرسیاه ایجاد نمی‌شود.

پوست خشک چیست؟

پوست خشک یکی از انواع پوست است که میزان ترشح چربی طبیعی آن پایین‌تر از حد معمول است و به همین دلیل برای حفظ نرمی و لطافت خود نیازمند مراقبت‌های منظم است.

علائم پوست خشک

علائم پوست خشک معمولا شامل موارد زیر است:

• پوسته‌پوسته شدن و بافت زبر و مات
• احساس کشیدگی یا سفتی پوست، به‌ویژه بعد از شستشو
• خارش یا حساسیت موقت، مخصوصا در شرایط آب و هوای خشک
• ظاهر مستعد واکنش و تحریک
• احتمال کمتر آکنه اما احتمال بیشتر واکنش پوستی

گرچه علائم پوست خشک و دهیدراته ممکن است شبیه هم به نظر برسند، اما این دو وضعیت کاملا متفاوت‌ هستند و هر کسی با هر نوع پوستی ممکن است دهیدراته شدن پوست را تجربه کند.

علت اصلی دهیدراته شدن پوست

عوامل متعددی می‌توانند موجب دهیدراته شدن پوست شوند:

• شرایط محیطی: آب‌وهوای خشک و سرد، گرما یا باد شدید باعث تبخیر سریع رطوبت پوست می‌شوند و سد دفاعی آن را ضعیف می‌کنند.
• استفاده از محصولات نادرست: شوینده‌های قوی و صابون‌های خشک‌کننده می‌توانند لایه محافظ پوست (لایه هیدرولیپیدی) را تخریب کنند و توانایی پوست در حفظ رطوبت را کاهش دهند.
• سبک زندگی: کم‌آبی بدن، تغذیه نامتعادل و کمبود مواد مغذی ضروری مثل ویتامین‌های A، C، E و اسیدهای چرب امگا-۳ می‌تواند باعث کاهش رطوبت طبیعی پوست شود.
• عوامل بیولوژیکی و دارویی: برخی داروها مثل ایزوترتینوئین (برای درمان جوش شدید) و همچنین بیماری‌هایی مانند دیابت یا کم‌کاری تیروئید می‌توانند متابولیسم پوست و تعادل رطوبت آن را تحت تأثیر قرار دهند.

تفاوت پوست خشک و دهیدراته چیست؟

به طور کلی، پوست خشک و دهیدراته را می‌توان از جهات مختلف بررسی کرد:

منشاء مشکل

پوست خشک ناشی از کمبود چربی طبیعی پوست است و ویژگی ساختاری و دائمی دارد، در حالی که پوست دهیدراته ناشی از کمبود آب در پوست است و حتی پوست چرب هم می‌تواند دهیدراته شود؛ این وضعیت معمولا موقتی و قابل اصلاح است.

ظاهر و حس پوست

ظاهر پوست خشک معمولا پوسته‌پوسته، زبر و مات است و ممکن است خطوط عمیق‌تری داشته باشد. در مقابل، پوست دهیدراته خطوط ریز و کشش سطحی دارد وکمی سفت و کدر به نظر می‌رسد.

واکنش به محصولات مراقبتی

پوست خشک برای ترمیم و محافظت نیازمند مرطوب‌کننده‌های غنی از لیپید است که بتوانند نرمی و انعطاف‌پذیری پوست را حفظ کنند.

اما پوست دهیدراته نیازمند محصولات آبرسان و رطوبت‌رسانی از جمله محصولاتی حاوی هیالورونیک اسید و سدیم PCA است که بتوانند آب را به لایه‌های سطحی و عمقی پوست برساند

عوامل ایجاد کننده

تفاوت پوست خشک و دهیدراته بیش از هر چیز به عوامل ایجادکننده آن‌ها برمی‌گردد. پوست خشک معمولا ریشه در عوامل ژنتیکی، افزایش سن وکاهش ترشح چربی طبیعی دارد.

در مقابل، دهیدراته شدن پوست می‌تواند تحت ‌تاثیر عوامل مختلفی مانند کم‌آبی بدن، تغذیه نامتعادل، استفاده از شوینده‌های قوی، تغییرات هورمونی و شرایط محیطی نامناسب مانند آب و هوای سرد و خشک یا محیط‌هایی با وزش باد شدید ایجاد شود.

به‌طور کلی جدول مقایسه پوست خشک و دهیدراته به‌صورت زیر است:

	پوست خشک	پوست دهیدراته
مشکل اصلی	کمبود لیپید (چربی طبیعی پوست)	کمبود آب در پوست
عامل ایجاد کننده	ژنتیک ، افزایش سن	آب و هوا سبک زندگی استفاده از محصولات پوستی خشن ، ننوشیدن کافی آب
ویژگی دائمی یا موقتی	ویژگی ساختاری دائمی‌تر	وضعیت موقتی و قابل اصلاح با تأمین رطوبت
ظاهر پوست	پوسته پوسته، مات و مستعد واکنش	کدر، خسته و دارای خطوط ریز ناشی از کم آبی
حس پوست	زبر، پوسته پوسته و کشیده	کشیده، کدر، خسته و گاهی چرب
نوع پوست	پوست خشک	همه انواع پوست، حتی چرب و مستعد آکنه
نیاز اصلی	مرطوب‌‎کننده‌های غنی از لیپید	آبرسان‌ها و محصولاتی که آب پوست را حفظ کنند (رطوبت‌رسان )
حس خارش	زیاد	کم (شاید اصلا نباشد)
احتمال آکنه	کم	زیاد (نه لزوما جوش سرسیاه)
التهاب	احتمال کمتر نسبت به پوست دهیدراته	احتمال بیشتر نسبت به پوست خشک
واکنش پوستی	احتمال بیشتر نسبت به پوست دهیدراته	احتمال کمتر نسبت به پوست خشک

تشخیص پوست دهیدراته

تا اینجا با فرق پوست دهیدراته و خشک آشنا شدیم، در مرحله بعدی روش‌های ساده و متنوعی برای تشخیص پوست دهیدراته وجود دارد که به شما کمک می‌کند نیاز پوست خود را به‌راحتی شناسایی کنید.

آزمون کشش پوست (Pinch Test)

پوست گونه را به آرامی بین انگشتان فشار دهید (نیشگون بگیرید) و کمی بکشید. اگر بعد از رها کردن، پوست کدر به نظر رسید؛ اما سریع به حالت اول خود بازگشت شما صاحب پوستی خشک هستید و اگر  پوست سریع به حالت طبیعی بازنگردد و خطوط ریز ظاهر شود، احتمالا پوست شما دهیدراته شده است.

پوست خود را بشویید و حدود نیم ساعت صبر کنید. درصورتی در این زمان احساس کشیدگی بسیار، خارش یا پوسته‌پوسته شدن داشتید، پوست شما خشک است؛ اما اگر شاهد کشیدگی بدون خارش و حتی در برخی از نواحی پوستتان براق تر بود، پوست شما دهیدارته شده است.

تفاوت روتین پوستی خشک و دهیدراته، پوست خشک و پوست چرب و دهیدراته

در ادامه تفاوت روتین‌ها را به‌صورت کاربردی بررسی می‌کنیم:

 ۱. روتین پوست خشک

در پوست خشک، مشکل اصلی کمبود چربی یا لیپید است. بنابراین تمرکز روتین باید بر تقویت سد دفاعی پوست و احیای ساختار آن باشد تا بتواند سلامت خود را حفظ کند. محصولات غنی از ترکیبات مرطوب کننده، برای این روتین پوستی مناسب هستند.

• شوینده ملایم و فاقد سورفکتانت‌های قوی
• سرم‌های تقویت‌کننده سد دفاعی
• مرطوب‌کننده‌های غنی از ترکیبات تقویت‌‎کننده پوست مانند شی‌باتر و سرامیدها
• استفاده منظم از ضدآفتاب مناسب پوست خشک

در این نوع پوست، بافت‌های بسیار سبک به‌تنهایی کافی نیستند و معمولا نیاز به کرم‌های مغذی‌تر وجود دارد.

۲. روتین پوست خشک و دهیدراته

در این حالت، پوست هم با کمبود چربی و هم با کمبود آب مواجه است. بنابراین باید هم آبرسانی عمقی انجام شود و هم سد دفاعی تقویت شود.

• شوینده کرمی ملایم
• سرم حاوی هیالورونیک اسید
• آبرسان عمقی با قابلیت حفظ رطوبت
• در صورت نیاز، لایه نازکی از کرم مغذی روی آبرسان برای قفل کردن رطوبت

در این مرحله استفاده از یک آبرسان تخصصی و سبک اهمیت زیادی دارد. ژل کرم آبرسان سینره با ترکیباتی مانند هیالورونیک اسید هیدرولیزشده، سدیم PCA، شی‌باتر و گلیسیرین، همزمان آبرسانی عمقی انجام می‌دهد و به تقویت سد دفاعی پوست کمک می‌کند. بافت ژل‌کرم سبک آن باعث می‌شود بدون ایجاد حس سنگینی، رطوبت پوست حفظ شود. این ویژگی برای پوست‌های خشک و دهیدراته انتخابی مناسب است.

۳. روتین پوست چرب و دهیدراته

در پوست چرب و دهیدراته، چربی وجود دارد اما آب کافی در پوست نیست. اشتباه رایج در این نوع پوست، حذف کامل محصولات آبرسان و مرطوب‌کننده است که باعث تحریک پوست به تولید چربی بیشتر می‌شود.

• شوینده ملایم فاقد الکل
• سرم آبرسان سبک
• ژل‌کرم آبرسان با جذب سریع و بدون انسداد منافذ
• ضدآفتاب سبک و غیرکومدون‌زا

بررسی کلی تفاوت این روتین‌های پوستی

تفاوت اصلی میان این روتین‌ها به نیاز واقعی پوست برمی‌گردد.

پوست خشک به دلیل کمبود چربی طبیعی، به محصولاتی نیاز دارد که کمبود لیپیدهای آن را جبران کرده و سد دفاعی آن را تقویت کنند.

پوست دهیدراته با کمبود آب مواجه است و باید با آبرسانی عمقی و استفاده از ترکیباتی مانند هیالورونیک اسید و سدیم PCA، تعادل رطوبتی آن را بازگرداند.

اگر پوست هم‌زمان خشک و دهیدراته باشد، باید هر دو نیاز یعنی تأمین آب و تقویت چربی محافظتی را در روتین لحاظ کرد. در پوست چرب و دهیدراته نیز با وجود ترشح سبوم، کمبود آب وجود دارد و حذف محصولات رطوبت‌رسان تنها مشکل را تشدید می‌کند؛ بنابراین استفاده از آبرسان‌های سبک و غیرکومدون‌زا ضروری است.

نکته مهم دیگر، توجه به ترکیبات آبرسان است. همه آبرسان‌ها یکسان نیستند. برخی فرمول‌ها حاوی مواد نرم‌کننده و تقویت‌کننده سد پوستی مانند شی باتر هستند. اگر یک آبرسان مقدار قابل توجهی شی باتر داشته باشد، برای پوست‌های چرب می‌تواند به‌تنهایی کافی باشد و دیگر نیازی به استفاده جداگانه از مرطوب‌کننده نخواهد بود.

کلام پایانی

در نهایت، درک دقیق فرق پوست خشک و دهیدراته به شما کمک می‌کند تا محصولات مراقبتی و روتین مناسب خود را انتخاب کنید.

پوست خشک یک ویژگی ساختاری است که نیاز به تقویت چربی طبیعی دارد، در حالی که پوست دهیدراته یک وضعیت موقتی است که با تأمین آب و استفاده از مرطوب‌کننده‌های سبک قابل اصلاح است.

 

سوالات متداول

 

منابع: Healthline و Simple